Marka videolarına altyazı nasıl hazırlanır?

Caption, altyazı ve ekrandaki metin aynı şey değil

W3C’nin erişilebilir medya rehberi, caption’ı konuşmanın yanı sıra içeriği anlamak için gerekli konuşma dışı sesleri de aktaran, sesle senkronize metin olarak tanımlar. Başka dile yapılan çeviri altyazısı ise çoğunlukla konuşmayı başka bir dilde aktarır. Türkiye’de iki kullanım da “altyazı” diye anılabildiği için brief’te hangi teslimin istendiğini açıkça yazmak gerekir.

Videonun içine tasarım amacıyla yerleştirilen başlık, isim veya kampanya mesajı caption değildir. Bu metinler sesi karşılamaz; altyazı da yalnızca ekrandaki metni tekrar etmemelidir. Sağlam bir teslim, üç katmanı ayrı düşünür: görsel mesaj, konuşmanın erişilebilir metni ve gerekiyorsa başka dil uyarlaması.

Altyazı neden çekimden önce planlanmalı?

Altyazıyı montajın sonundaki küçük bir ek iş olarak görmek, kadraj ve teslim sorunlarını büyütür. W3C, erişilebilirlik gerekliliklerinin proje şartlarına, teklif taleplerine ve sözleşmelere baştan eklenmesini öneriyor. Böylece kimlerin transkripsiyon, kontrol, çeviri ve platform yüklemesinden sorumlu olduğu netleşir.

Senaryo ve storyboard aşamasında konuşma hızı, alt bantta kalması gereken boşluk, isim kartları ve önemli görsel bilgiler değerlendirilmelidir. Aynı çekimden farklı oranlarda içerik üretiyorsanız, dikey ve yatay kadraj planı altyazının güvenli alanını da içermeli. Altyazı alanı sonradan bulunmaz; kompozisyonda önceden ayrılır.

Brief’e eklenmesi gereken beş karar

• Videonun ana dili ve çevrilecek diller
• Yayınlanacak platformlar ve en-boy oranları
• Kapalı altyazı izi, videoya gömülü altyazı veya her ikisi
• Marka, kişi ve ürün adlarının onaylı yazımı
• Transkripsiyon, dil kontrolü ve son onay sorumluları

Açık altyazı mı, kapalı altyazı mı?

Kapalı altyazı, izleyicinin açıp kapatabildiği ayrı bir metin izidir. Dil sürümleri eklenebilir, metin sonradan düzeltilebilir ve destekleyen oynatıcılarda kullanıcı görünümü özelleştirebilir. Açık altyazı ise videoya gömülüdür; kapatılamaz ve görüntünün parçası olur.

Markalar için tek bir doğru seçenek yok. Web sitesi ve YouTube gibi altyazı izi destekleyen kanallarda temiz ana dosya ile ayrı altyazı dosyasını korumak daha esnektir. Otomatik oynayan sosyal akışlar, sunum ekranları veya altyazı izinin güvenilir olmadığı dağıtımlar için videoya gömülü sürüm de gerekebilir. En güvenli arşiv, altyazısız master, gömülü altyazılı yayın sürümü ve dil başına ayrı altyazı dosyasını birlikte saklamaktır.

İyi altyazı metni nasıl yazılır ve zamanlanır?

WCAG 2.2 açıklaması, caption’ın konuşma kadar anlamı taşıyan müzik, ses efekti, kahkaha, konuşmacı kimliği ve konum gibi bilgileri de kapsadığını belirtir. Amaç sesi kelime kelime yığmak değil, videonun anlamını ses olmadan da korumaktır.

Konuşmayı düzeltin, anlamı değiştirmeyin

Dolgu sesleri her zaman yazılmak zorunda değildir; fakat cümleyi markanın söylemediği kadar “kusursuz” hâle getirmek de doğru değildir. İsimler, sayılar, web adresleri ve teknik terimler ayrıca kontrol edilmeli. Bir “değil” kelimesinin düşmesi bütün mesajı tersine çevirebilir.

Okuma ritmini kurun

Metni konuşmanın başlangıç ve bitişine yakın gösterin. Cümleyi doğal anlam birimlerinden bölün; tek kareye uzun paragraf sıkıştırmayın. Konuşmacı değişimini belirsiz bırakmayın. Her videoda aynı mekanik süreyi uygulamak yerine metin yoğunluğunu, tempo ve görüntüdeki hareketi birlikte değerlendirin.

Görüntüyle çakıştırmayın

W3C, altyazının videodaki ilgili bilgiyi örtmemesi gerektiğini özellikle belirtir. İsim kartı, ürün detayı, yönlendirme veya kampanya koşulu alt bölümdeyse altyazıyı başka bir güvenli alana taşıyın. Kontrastı gerçek sahneler üzerinde kontrol edin; yalnızca edit programındaki boş kareye bakmayın.

Otomatik ve yapay zekâ destekli altyazı nasıl kullanılmalı?

Otomatik transkripsiyon zaman kazandırır, fakat nihai yayın metni değildir. YouTube’un resmî yardım sayfası, telaffuz, aksan, lehçe, arka plan gürültüsü ve üst üste konuşmanın yanlış metne yol açabileceğini; otomatik altyazıların gözden geçirilip düzeltilmesi gerektiğini açıkça söylüyor.

İyi iş akışı şudur: otomatik taslak oluştur, sesle karşılaştır, özel adları doğrula, noktalama ve konuşmacı ayrımını düzelt, zamanlamayı izle ve son sürümü gerçek platformda test et. Yapay zekâyı ilk geçişte kullanın; anlam, marka dili ve erişilebilirlik kararını ona bırakmayın.

Markalar için altyazı teslim iş akışı

YouTube’un desteklediği dosya listesinde SRT ve SBV başlangıç için önerilen basit formatlar arasında. SRT dosyasının düz UTF-8 metin olması gerekiyor. Ancak platform desteği teslim standardının yalnızca bir parçasıdır; dosya adı, dil kodu, video sürümü ve onay durumu da birlikte takip edilmelidir.

Pratik bir paket; temiz master video, altyazılı yayın kopyaları, her dil için ayrı SRT, onaylı transkript ve dosyaların hangi platform için hazırlandığını gösteren kısa bir teslim notu içerir. Bu düzen, sonraki kesitlerde ve çevirilerde aynı işi baştan yapmayı önler.

Video brief’inizi, kurgu sürümlerini ve altyazı teslimlerini tek üretim akışında planlamak isterseniz içerik ve video hizmetlerimizi inceleyin veya projenizi anlatın.

Sık sorulan sorular

Otomatik altyazı tek başına yeterli mi?

Hayır. Otomatik metin iyi bir ilk taslak olabilir; ancak isimler, marka ve ürün terimleri, noktalama, konuşmacı ayrımı, zamanlama ve anlamı değiştiren hatalar insan tarafından kontrol edilmelidir.

Videoya gömülü altyazı mı, ayrı altyazı dosyası mı kullanılmalı?

Mümkün olduğunda temiz bir ana video ile ayrı altyazı dosyasını saklayın; bu, izleyicinin altyazıyı açıp kapatmasına ve farklı dillere uyarlamaya izin verir. Altyazı izi desteklemeyen veya sessiz tüketimin baskın olduğu dağıtımlar için ayrıca videoya gömülü bir sürüm üretilebilir.

Altyazıda müzik ve ses efektleri yazılmalı mı?

İçeriği anlamak için gerekli olan müzik, kapı sesi, alkış veya konuşmacı değişimi gibi ses bilgileri kısa ve açıklayıcı biçimde yazılmalıdır. Yalnızca dekoratif olan her sesi metne taşımak gerekmez.

SRT dosyası teslim etmek yeterli mi?

SRT yaygın ve basit bir teslim formatıdır, ancak tek başına kalite garantisi değildir. Dosyanın doğru dil etiketiyle, UTF-8 kodlamayla, eksiksiz zaman kodlarıyla ve yayınlanacak platformda test edilerek teslim edilmesi gerekir.